Εnglish
Κυπριακή ΔημοκρατίαΝομική Υπηρεσία της Κυπριακής ΔημοκρατίαςΝομική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας
Κυπριακή ΔημοκρατίαΝομική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας
Αναζήτηση: Αναζήτηση


Τομέας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

English




ΕκτύπωσηΕκτύπωση





Ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας είναι ο κατά το Σύνταγμα νομικός σύμβουλος της Δημοκρατίας, του Προέδρου της Δημοκρατίας, του Υπουργικού Συμβουλίου, και των Υπουργών, (Άρθρο 113.1 του Συντάγματος) και προΐσταται της Νομικής Υπηρεσίας (Άρθρο 112.2). Ως ο κατά το Σύνταγμα νομικός σύμβουλος της Δημοκρατίας, ο Γενικός Εισαγγελέας εκπροσωπεί τη Κύπρο σε όλες τις διεθνείς δικαστικές διαδικασίες, και ενεργεί ως Νομικός Εκπρόσωπος της Κυβέρνησης (“Government Agent”) στις διαδικασίες του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) σε ατομικές προσφυγές που αφορούν τη Κύπρο.

Ο Τομέας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων δημιουργήθηκε και άρχισε να λειτουργεί στη Νομική Υπηρεσία το 2004, και είναι στελεχωμένος από νομικούς λειτουργούς της Υπηρεσίας που είναι γνώστες της νομολογίας του ΕΔΑΔ και των διαδικασιών του, και των διαφόρων θεμάτων/νομολογίας που αφορούν ανθρώπινα δικαιώματα στα πλαίσια διεθνών συμβάσεων/συνθηκών. Οι νομικοί λειτουργοί του Τομέα, ενεργούν για και εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα υπό την καθοδήγηση και συντονισμό του Υπεύθυνου του Τομέα, για χειρισμό όλων των υποθέσεων και θεμάτων ανθρωπίνων δικαιωμάτων που εμπίπτουν στις αρμοδιότητες του Γενικού Εισαγγελέα, και στις αρμοδιότητες του Γραφείου του ως επίσης Γραφείου του Government Agent για τις διαδικασίες του ΕΔΑΔ. Οι κυριότεροι τομείς εργασίας του Τομέα, και ο ρόλος που διαδραματίζει στη προστασία και ανέλιξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν ως ακολούθως-

1) Ο Τομέας χειρίζεται σε όλα τα στάδια τους, όλες τις ατομικές προσφυγές κατά της Κύπρου που διαβιβάζονται από το ΕΔΑΔ στο Γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα ως του Νομικού Εκπροσώπου της Κυβέρνησης.

2) Ουσιαστική συμβολή στην ανέλιξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και αποτροπή μελλοντικών παραβιάσεων της Σύμβασης έχει η υιοθέτηση διοικητικών/νομοθετικών μέτρων σε εθνικό επίπεδο για εκτέλεση των Αποφάσεων του ΕΔΑΔ. Ο χειρισμός ατομικών προσφυγών από τον Τομέα καλύπτει και το στάδιο εκτέλεσης των αποφάσεων του ΕΔΑΔ για παραβιάσεις της Σύμβασης από την Κύπρο. Η διαδικασία εκτέλεσης ελέγχεται και συντονίζεται από τον Τομέα. Ο έλεγχος διενεργείται στα πλαίσια άσκησης των εξουσιών του Γενικού Εισαγγελέα ως νομικού συμβούλου της Δημοκρατίας. Οι νομικοί λειτουργοί του Τομέα συμβουλεύουν εκτεταμένα τα αρμόδια Υπουργεία/Τμήματα για τα μέτρα που πρέπει να υιοθετήσουν προς συμμόρφωση με τις Αποφάσεις του ΕΔΑΔ, και αν πρόκειται για νομοθετικά μέτρα συντάσσουν την αναγκαία νομοθεσία. Τα διάφορα διοικητικά και νομοθετικά μέτρα που έχουν ληφθεί κατόπιν συμβουλής του Τομέα έχουν καταγραφεί στα μέχρι τούδε Τελικά Ψηφίσματα της Επιτροπής Υπουργών (βλ. «ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΕΔΑΔ», «Ψηφίσματα της Επιτροπής Υπουργών για την Εκτέλεση Αποφάσεων του ΕΔΑΔ»). Η συμβουλή προς το σχετικό Υπουργείο/Τμήμα, δίνεται από τον Τομέα ταυτόχρονα με τη διαβίβαση της Απόφασης που συνοδεύεται με ανάλυση του σκεπτικού της. Οι Αποφάσεις αποστέλλονται επίσης αμέσως στο Ανώτατο Δικαστήριο, το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης, τον Πρόεδρο του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου, τις Κοινοβουλευτικές Επιτροπές Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Νομικών, και το Υπουργείο Εξωτερικών. Η συνοδευτική επιστολή περιλαμβάνει μια σύντομη περίληψη των γεγονότων της υπόθεσης, και του βασικού σκεπτικού της Απόφασης. Ο Τομέας παρακολουθεί στενά τις διαδικασίες της Επιτροπής Υπουργών που αφορούν την εκτέλεση των Αποφάσεων και την επιτήρηση της από την εν λόγω Επιτροπή, και ετοιμάζει όλες τις αναγκαίες απαντήσεις/διευκρινίσεις που διαβιβάζονται γι’ αυτό το σκοπό στην από τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Κύπρου στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Το ίδιο ισχύει αναφορικά με την εκτέλεση των Αποφάσεων φιλικού διακανονισμού. Η υιοθέτηση διοικητικών μέτρων από τη διοίκηση ως η συμβουλή του Τομέα, επιτηρείται και συντονίζεται από τον Τομέα.

3) Έχει ανατεθεί ειδικά στον Τομέα από το Γενικό Εισαγγελέα, και έχει ενημερωθεί περί τούτου η Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης και άλλα θεσμικά όργανα του Συμβουλίου, το έργο της εφαρμογής στην Κύπρο διαφόρων Συστάσεων και κειμένων που υιοθετήθηκαν το 2004 από την Επιτροπή Υπουργών στη 114η Σύνοδο της, (12-13 Μαίου 2004) με σκοπό την αποσυμφόρηση του ΕΔΑΔ. Οι Συστάσεις και άλλα κείμενα στοχεύουν ουσιαστικά στην αποτροπή παραβιάσεων της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, με διάφορους τρόπους, όπως ο έλεγχος της συμβατότητας των ενεργειών της διοίκησης και της νομοθεσίας με την εκάστοτε νοολογία του ΕΔΑΔ, η ύπαρξη αποτελεσματικών εθνικών θεραπειών για παραβιάσεις, και η διάδοση των Αποφάσεων του ΕΔΑΔ (για τις Συστάσεις και κείμενα στην Ελληνική βλ. «ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΚΕΙΜΕΝΑ», «Κείμενα του Συμβουλίου της Ευρώπης που αφορούν τον Τομέα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Νομικής Υπηρεσίας»).

4) Οι αρμοδιότητες του Γενικού Εισαγγελέα ως νομικού Σύμβουλου της Δημοκρατίας και ταυτοχρόνως ως Νομικού Εκπροσώπου της Κύπρου στο ΕΔΑΔ, σε συνδυασμό με τον τρόπο λειτουργίας της Νομικής Υπηρεσίας στη Κυβερνητική μηχανή, επιτρέπουν στο Τομέα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Νομικής Υπηρεσίας να λειτουργεί αποτελεσματικά για την εφαρμογή της Σύμβασης και της νομολογίας του ΕΔΑΔ, και των Συστάσεων σε εθνικό επίπεδο.

5) Ο Τομέας συμβουλεύει Υπουργεία/Κυβερνητικά Τμήματα για τη συμβατότητα με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων υπό το φως της εκάστοτε νομολογίας του ΕΔΑΔ, (όπως και για τη συμβατότητα με άλλες συμβάσεις/συνθήκες ανθρωπίνων δικαιωμάτων) των διοικητικών μέτρων και νομοθετημάτων που πρόκειται να υιοθετηθούν, ή που έχουν υιοθετηθεί και εφαρμόζονται. Αφού δε όλα τα νομοθετήματα που κατατίθενται στη Βουλή των Αντιπροσώπων συντάσσονται ή ελέγχονται από τη Νομική Υπηρεσία, και ο Γενικός Εισαγγελέας υπογράφει τη σχετική Αιτιολογική Έκθεση, ο Τομέας ελέγχει τη συμβατότητα τους υπό το φως της εκάστοτε νομολογίας του ΕΔΑΔ, και συμβουλεύει το αρμόδιο Υπουργείο/Τμήμα, ή/και το Υπουργικό Συμβούλιο σε περίπτωση προνοιών που παραβιάζουν τη Σύμβαση. Ο έλεγχος της συμβατότητας συνεχίζει στο στάδιο του Κοινοβουλευτικού ελέγχου, κατά το οποίο οι λειτουργοί του Τομέα εκφέρουν απόψεις σε Κοινοβουλευτικές Επιτροπές όταν εγείρεται θέμα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθόσον αφορά τόσο Κυβερνητικά νομοσχέδια όσο και Προτάσεις Νόμου.

6) Πιο συγκεκριμένα, οι νομικοί λειτουργοί του Τομέα ενεργούν με τον ακόλουθο τρόπο για τον έλεγχο της συμβατότητας της πρακτικής και ενεργειών που εφαρμόζει ή που προτίθεται να εφαρμόσει η διοίκηση, και των υφιστάμενων ή προτιθέμενων νομοθετημάτων, με την εκάστοτε νομολογία του ΕΔΑΔ:-

α) Οι νομικοί λειτουργοί του Τομέα παρέχουν νομικές συμβουλές ή ελέγχουν τις νομικές συμβουλές άλλων νομικών λειτουργών της Νομικής Υπηρεσίας, όταν το θέμα για το οποίο η διοίκηση αποτείνεται στη Νομική Υπηρεσία για νομική συμβουλή, έχει διάσταση ή πτυχή ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ώστε να χρήζει μελέτης υπό το φως της Σύμβασης και της νομολογίας του ΕΔΑΔ (ή της νομολογίας που αφορά άλλες συμβάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων),

β) διαβιβάζουν στα αρμόδια Υπουργεία/Τμήματα, Αποφάσεις ή σχετικές Ανακοινώσεις Τύπου του ΕΔΑΔ για παραβιάσεις της Σύμβασης από άλλα κράτη, ζητώντας ενημέρωση για τη διοικητική πρακτική/νομοθεσία που εφαρμόζεται στην Κύπρο για το θέμα, ώστε να εξακριβώσουν κατά πόσο αυτή συνάδει με την Απόφαση που έχει διαβιβαστεί, και συμβουλεύουν ακολούθως σχετικά, τα Υπουργεία/Τμήματα. Οι Αποφάσεις που διαβιβάζονται αφορούν τόσο νομολογιακές εξελίξεις, όσο και τη μέχρι τούδε νομολογία που έχει καθιερωθεί για το θέμα. Αποτελεί δε ευθύνη του Τομέα να εντοπίσει και διαβιβάσεις εκείνες τις Αποφάσεις εναντίον άλλων κρατών που ενδεχομένως να είναι σχετικές με τη διοικητική πρακτική/νομοθεσία που εφαρμόζεται στην Κύπρο, ή που υπό το φως τους υπάρχει πιθανότητα να χρειάζεται αναθεώρηση η διοικητική πρακτική/νομοθεσία που εφαρμόζεται για το θέμα στην Κύπρο.

γ) εξετάζουν υπό το φως της εκάστοτε νομολογίας του ΕΔΑΔ, κατά πόσο υπάρχει ανάγκη να εισαχθεί νέα νομοθεσία, ή να τροποποιηθεί/καταργηθεί υφιστάμενη νομοθεσία, και συμβουλεύουν αναλόγως το αρμόδιο Υπουργείο/Τμήμα, συντάσσοντας ταυτοχρόνως τη σχετική νομοθεσία,

δ) για παράδειγμα, κατόπιν νομικής συμβουλής του Τομέα την οποία ακολούθησε η διοίκηση, ο Τομέας προέβη σε τροποποιήσεις της σχετικής νομοθεσίας ώστε να μπορούν να ψηφίσουν σε όλες τις εκλογές πρόσωπα που εκτίουν ποινή φυλάκισης, προς πλήρη ευθυγράμμιση της Κύπρου με την Απόφαση του ΕΔΑΔ στην Υπόθεση Hirst v. The United Kingdom. Ο Τομέας ετοίμασε επίσης ολοκληρωμένη νομοθεσία που ήρθε να ρυθμίσει για πρώτη φορά τα δικαιώματα προσώπων που συλλαμβάνονται και τελούν υπό κράτηση κατά τρόπο που να συνάδει με τη Σύμβαση και τη νομολογία του ΕΔΑΔ ( π.χ. δικαίωμα σε πληροφόρηση, δικηγόρο, επισκέψεις, τηλεφωνήματα, αλληλογραφία, συνθήκες κράτησης, ιατρική εξέταση). Συμβούλευσε και ετοίμασε επίσης τη νομοθεσία για την εγκαθίδρυση ανεξάρτητης Αρχής που να ικανοποιεί τις απαιτήσεις της Σύμβασης και της νομολογίας του ΕΔΑΔ σε σχέση με τη διερεύνηση ισχυρισμών/παραπόνων για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων από μέλη της Αστυνομίας, και συμβούλευσε και ετοίμασε τον Τροποποιητικό του Κυρωτικού Νόμου της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών κατά των Βασανιστηρίων ο οποίος εισήγαγε τεκμήριο κακοποίησης κατά τη κράτηση σε σχέση με πρόσωπα που κατά την έναρξη της κράτησης δεν φέρουν εξωτερικές κακώσεις αλλά φέρουν τέτοιες κακώσεις όταν απολύονται.

ε) μελετούν τη διοικητική πρακτική/νομοθεσία που εφαρμόζουν Υπουργεία/Τμήματα η οποία περιέρχεται σε γνώση του Τομέα από διάφορες άλλες πηγές, και αποφασίζουν κατά πόσο χρήζει αναθεώρησης υπό το φως της Σύμβασης και της νομολογίας του ΕΔΑΔ, συμβουλεύοντας αναλόγως τη διοίκηση (οι Εκθέσεις της Επιτρόπου Διοίκησης/Αρχής κατά των Διακρίσεων για παράπονα που έχει διερευνήσει και έχει διαβιβάσει στη Νομική Υπηρεσία αποτελούν ένα χρήσιμο εργαλείο γι’ αυτό το σκοπό, και το ίδιο ισχύει για τις συζητήσεις που διεξάγει η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, και τις Εκθέσεις για θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων από επιτροπές/σώματα του Συμβουλίου της Ευρώπης, της Ευρωπαικής Ένωσης, και των Ηνωμένων Εθνών).

7) Στα πλαίσια εφαρμογής της Σύστασης που αφορά τη διάδοση των Αποφάσεων του ΕΔΑΔ, η Νομική Υπηρεσία έχει προβεί σε διευθετήσεις με το Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο, ο οποίος δημοσιεύει στο Κυπριακό Νομικό Βήμα και την ιστοσελίδα του Συλλόγου από το 2004 και μετά, τις σχετικές Αποφάσεις του ΕΔΑΔ και Ανακοινώσεις για Υποθέσεις κατά της Κύπρου, τις οποίες ο Τομέας αποστέλλει στο Σύλλογο μεταφρασμένες στην Ελληνική (βλ. «ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΕΔΑΔ», «Μεταφράσεις στην Ελληνική Αποφάσεων του ΕΔΑΔ»). Οι διευθετήσεις καλύπτουν επίσης τις Αποφάσεις εναντίον άλλων κρατών που αποτελούν εξέλιξη στη νομολογία, ή υπό το φως των οποίων χρειάστηκε να ευθυγραμμιστεί η Κύπρος, όπως επίσης και τα Τελικά Ψηφίσματα που κατά καιρούς υιοθετεί η Επιτροπή Υπουργών για τη συμμόρφωση της Κύπρου με τις Αποφάσεις του ΕΔΑΔ εναντίον της.

8) Στα πλαίσια σύνταξης ή αναθεώρησης νομοθετημάτων που άπτονται θεμάτων ανθρωπίνων δικαιωμάτων ο Τομέας μεριμνά για την εισαγωγή διατάξεων που να παρέχουν αποτελεσματικές εθνικές θεραπείες για παραβιάσεις. Ο Τομέας εντοπίζει περιπτώσεις ανεπάρκειας ή απουσίας εθνικών θεραπειών για παραβιάσεις της Σύμβασης οι οποίες προκύπτουν από τη νομολογία των Κυπριακών Δικαστηρίων, και προβαίνει σε διορθωτικά νομοθετικά μέτρα. Το γεγονός δε ότι ο Γενικός Εισαγγελέας είναι διάδικος σε όλες τις δικαστικές διαδικασίες που στρέφονται κατά της Δημοκρατίας και διεξάγει/ελέγχει όλες τις ποινικές διαδικασίες, καθιστά τον Τομέα πιο αποτελεσματικό στον εντοπισμό ανεπαρκειών ή απουσίας εθνικών θεραπειών για παραβιάσεις της Σύμβασης. Η ανεπάρκεια/απουσία αποτελεσματικών εθνικών θεραπειών συνιστά εν πάση περιπτώσει καθ’ εαυτόν παραβίαση δικαιώματος της Σύμβασης, και ο έγκαιρος εντοπισμός της και λήψη διορθωτικών μέτρων από τον Τομέα στοχεύει επίσης και σε αποτροπή παραβίασης του εν λόγω δικαιώματος.

9) Ένα επίσης πολύ σημαντικό έργο που επιτελεί ο Τομέας, είναι η εισαγωγή/τροποποίηση νομοθεσίας για εφαρμογή στην πρακτική των προνοιών των διαφόρων συμβάσεων/συνθηκών ανθρωπίνων δικαιωμάτων που έχει κυρώσει ή κυρώνει η Κύπρος. Σε συνεργασία με τα αρμόδια Υπουργεία, ο Τομέας εντοπίζει τα νομοθετικά ή διοικητικά μέτρα που δυνατόν να είναι αναγκαίο να ληφθούν γι’ αυτό το σκοπό, συμβουλεύει αναλόγως, και ετοιμάζει τη σχετική νομοθεσία.









© 2017 Κυπριακή Δημοκρατία, Νομική Υπηρεσία