Τομέας Ποινικού Δικαίου

Ο Τομέας ασχολείται, μεταξύ άλλων, με τις αρμοδιότητες του Γενικού Εισαγγελέα που προκύπτουν δυνάμει του Άρθρου 113.2 του Συντάγματος, σε σχέση με τις ποινικές διώξεις δηλαδή την έναρξη, διεξαγωγή, ανάληψη και συνέχιση ή διακοπή οποιασδήποτε ποινικής διαδικασίας.

Οι συνταγματικές εξουσίες του Γενικού Εισαγγελέα όσον αφορά τις ποινικές διώξεις οφείλονται, αναμφίβολα, στην ανάγκη ελέγχου και συντονισμού του μηχανισμού εφαρμογής του ποινικού δικαίου από ένα ανεξάρτητο και υπεύθυνο έναντι της Πολιτείας Δημόσιο Κατήγορο, προς αποφυγή, μεταξύ άλλων, καταχρήσεως του δικαιώματος ιδιωτικής ποινικής δίωξης και για την αντικειμενικότερη και αρτιότερη απόδοση του συστήματος ποινικής δικαιοσύνης και την προστασία του δημοσίου συμφέροντος.

Οι περισσότερες ποινικές υποθέσεις προσάγονται ενώπιον του δικαστηρίου από τους δημόσιους κατήγορους οι οποίοι υπάγονται επίσης στον Γενικό Εισαγγελέα και ενεργούν σύμφωνα με την νομική καθοδήγηση του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα. Οι ποινικές διώξεις που τυγχάνουν χειρισμού από Νομικούς Λειτουργούς του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα αφορούν σε υποθέσεις του Κακουργιοδικείου και σε ορισμένες άλλες υποθέσεις όπου εγείρονται σοβαρά θέματα δημοσίας τάξεως.

Η Αστυνομία, ως εκ των καθηκόντων της, επιλαμβάνεται πάντοτε της ανίχνευσης ενός εγκλήματος. Ο Γενικός Εισαγγελέας, όμως, μπορεί αυτεπαγγέλτως, όπως και γίνεται, να ζητήσει την διερεύνηση από την Αστυνομία οποιουδήποτε εγκλήματος για να μπορέσει να αποφανθεί βάσει του μαρτυρικού υλικού που έχει συλλεγεί από την αστυνομική έρευνα κατά πόσον δικαιολογείται η καταχώρηση ποινικής δίωξης εναντίον οποιουδήποτε προσώπου.

Το Γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα καθοδηγεί την Αστυνομία κατά την εκτέλεση των πιο πάνω καθηκόντων της και παρέχει σε αυτή την αναγκαία νομική βοήθεια.

Στον Τομέα έχουν προστεθεί οι αρμοδιότητες που πηγάζουν από την προσχώρηση μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ειδικά στα θέματα Ποινικού Δικαίου και με ειδική αναφορά στην έκδοση φυγοδίκων με βάση Ευρωπαϊκό Ένταλμα σύλληψης.

Περαιτέρω ο Τομέας ασχολείται με την παροχή γνωματεύσεων για ζητήματα ποινικού δικαίου και το νομοτεχνικό έλεγχο νομοσχεδίων που αφορούν ζητήματα ποινικού δικαίου. Επιπλέον εκπροσωπεί την υπηρεσία μας σε επιτροπές σε ευρωπαϊκά και διεθνή fora και οργανισμούς.

Του Τομέα Ποινικού Δικαίου προΐσταται η Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, κα Έλενα Κλεόπα.

Στον Τομέα Ποινικού Δικαίου υπάγονται 22 νομικοί λειτουργοί και 28 δημόσιοι κατήγοροι, οι οποίοι είναι επιφορτισμένοι με το χειρισμό ποινικών υποθέσεων ενώπιον των Ποινικών Δικαστηρίων και με τα υπόλοιπα καθήκοντα του Τομέα.

Στον Τομέα Ποινικού Δικαίου, έχουν δημιουργηθεί 4 ομάδες νομικών λειτουργών και η κάθε ομάδα είναι επιφορτισμένη με την εξέταση των αστυνομικών φακέλων μιας επαρχίας της Δημοκρατίας και την παροχή οδηγιών ή και καθοδήγηση της Αστυνομίας. Των εν λόγω ομάδων προΐστανται οι ακόλουθοι 4 Ανώτεροι Δικηγόροι της Δημοκρατίας:
1. κ. Νίνος Κέκκος
2. κ. Πολίνα Ευθυβούλου-Ευθυμίου
3. κ. Έλλη Παπαγαπίου–Χρίστου
4. Δρ Δέσποινα Κυπριανού


Show details for Δικαιοδοσία Ποινικών ΔικαστηρίωνΔικαιοδοσία Ποινικών Δικαστηρίων

Show details for Ποινικό ΔίκαιοΠοινικό Δίκαιο

Show details for Ποινική ΔικονομίαΠοινική Δικονομία

Show details for Κανόνες ΑπόδειξηςΚανόνες Απόδειξης

Hide details for Ποινική ΔίωξηΠοινική Δίωξη
Ι. Ανάκριση

Πρωτεύοντα ρόλο στην ανάκριση ενός εγκλήματος διαδραματίζει η Κυπριακή Αστυνομία, αφού, σύμφωνα με την Ποινική Δικονομία, «κάθε αστυνομικός είναι και ανακριτής». Η Αστυνομία, με τα μέσα που της παρέχονται από τη νομοθεσία, προσπαθεί να εξιχνιάσει κάθε αδίκημα αποσπώντας μαρτυρία που μπορεί νομικά να κατατεθεί στο Δικαστήριο και να αποδείξει την ενοχή του κατηγορούμενου. Από τη νομοθεσία της παρέχεται, μεταξύ΄ άλλων, η δυνατότητα:

1. έκδοσης εντάλματος σύλληψης υπόπτου προσώπου από το Επαρχιακό Δικαστήριο. Εντός 24 ωρών θα πρέπει, όμως, να αποφασιστεί κατά πόσο είναι η αναγκαία η κράτηση του και σε τέτοια περίπτωση γίνεται εκ νέου αίτημα στο Δικαστήριο για την έκδοση διατάγματος προσωποκράτησης του υπόπτου, το οποίο δεν μπορεί να ξεπερνά τις 8 ημέρες, είτε, αν η κράτηση του δεν κρίνεται αναγκαία, να αφεθεί ελεύθερος και να επανακλήτευθεί σχετικά με την περαιτέρω διερεύνηση της υπόθεσης,
2. έκδοσης διατάγματος προσωποκράτησης του υπόπτου, αν κρίνεται αναγκαίο ότι, όταν αφεθεί ελεύθερος, μπορεί να επηρεάσει τις ανακρίσεις με την καταστροφή τεκμηρίων και τον επηρεασμό μαρτυρίας,
3. έκδοσης εντάλματος έρευνας της οικίας και των υποστατικών υπόπτου προσώπου,
4. έκδοσης διατάγματος για την παράδοση δακτυλικών αποτυπωμάτων ή γενετικού υλικού, όταν ο ύποπτος δεν συναινεί στην παραχώρηση αυτών των δειγμάτων.
5. έκδοσης διατάγματος αποκάλυψης τηλεπικοινωνιακών δεδομένων
6. έκδοσης διατάγματος αποκάλυψης τραπεζικών δεδομένων


ΙΙ. Εξουσία Γενικού Εισαγγελέα για έναρξη, διακοπή και αναστολή Ποινικής Δίωξης

Ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, δυνάμει του Άρθρου 113.2 του Συντάγματος, έχει εξουσία κατά την κρίση του, προς το δημόσιο συμφέρον, να κινεί, διεξάγει, επιλαμβάνεται και συνεχίζει ή διακόπτει οποιαδήποτε διαδικασία ή διατάσσει δίωξη εναντίον οποιουδήποτε προσώπου στη Δημοκρατία για οποιοδήποτε αδίκημα. Η εξουσία αυτή μπορεί να ασκείται από το Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας είτε αυτοπροσώπως είτε μέσω υπαλλήλων που υπάγονται σε αυτόν και ενεργούν υπό και σύμφωνα με τις οδηγίες του.

Οι συνταγματικές εξουσίες του Γενικού Εισαγγελέα όσον αφορά τις ποινικές διώξεις οφείλονται στην ανάγκη ελέγχου και συντονισμού του μηχανισμού εφαρμογής του ποινικού δικαίου από ένα ανεξάρτητο και υπεύθυνο έναντι της Πολιτείας Δημόσιο Κατήγορο, προς αποφυγή, μεταξύ άλλων, της καταχρήσεως του δικαιώματος ιδιωτικής ποινικής δίωξης και για την αντικειμενικότερη και αρτιότερη απόδοση του συστήματος ποινικής δικαιοσύνης και την προστασία του δημοσίου συμφέροντος.


ΙΙΙ. Κώδικας Δεοντολογίας Δημοσίων Κατηγόρων

Οι Δημόσιοι Κατήγοροι διαδραματίζουν πρωταρχικό ρόλο στο ποινικό δικαστικό σύστημα. Σύμφωνα με τη σύσταση Rec (2000)19 της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης σχετικά με τον ρόλο της Εισαγγελίας στο Σύστημα Ποινικής Δικαιοσύνης, το ιδρυτικό έγγραφο της Διάσκεψης των Δημόσιων Κατηγόρων της Ευρώπης, οι Δημόσιοι Κατήγοροι αποτελούν δημόσιες αρχές οι οποίες, ενεργούν για λογαριασμό της κοινωνίας και για το δημόσιο συμφέρον, για να διασφαλίζουν την εφαρμογή του νόμου όταν η παραβίαση του νόμου συνεπάγεται ποινικές κυρώσεις, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τα δικαιώματα του ατόμου όσο και την αναγκαία αποτελεσματικότητα του συστήματος ποινικής δικαιοσύνης.

H Διάσκεψη των Δημόσιων Κατηγόρων της Ευρώπης διακήρυξε ότι θα πρέπει να ενθαρρυνθεί ο καθορισμός κοινών αρχών Δεοντολογίας και Συμπεριφοράς για τους δημόσιους κατήγορους. Περαιτέρω άλλοι διεθνείς και ευρωπαϊκοί οργανισμοί (όπως π.χ. The Group of States against Corruption - GRECO - του Συμβουλίου της Ευρώπης) συστήνουν τη θέσπιση Κανόνων Δεοντολογίας για Δικηγόρους που χειρίζονται ποινικές υποθέσεις.

Ως εκ τούτου, το 2018 έχει συνταχθεί και κυκλοφορήσει από τη Νομική Υπηρεσία Κώδικάς Δεοντολογίας που αφορά στη συμπεριφορά των Δημοσίων Κατηγόρων κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους που είχε ως κύριο πρότυπό του τις Ευρωπαϊκές Οδηγίες για τις Αρχές Δεοντολογίας και Συμπεριφοράς για Δημόσιους Κατηγόρους (“The Budapest Guidelines”) που υιοθετήθηκε, το 2005, στη Βουδαπέστη, από το Συνέδριο των Δημοσίων Κατηγόρων και λαμβάνει υπόψη του επίσης:
- Την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Θεμελιωδών Ελευθεριών
- Τη Σύσταση Rec (2000)19 αναφορικά με το ρόλο της Εισαγγελίας στο ποινικό δικαστικό σύστημα
- Τη Σύσταση Rec (2000) 10 αναφορικά με τους κώδικες συμπεριφοράς για δημόσιους λειτουργούς
- Τις κατευθυντήριες οδηγίες αναφορικά με το ρόλο των Δημόσιων Κατηγόρων όπως έχουν υιοθετηθεί από την 8η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την πρόληψη του εγκλήματος και τη μεταχείριση υποδίκων και
- Άλλους σχετικούς κώδικες επαγγελματικής δεοντολογίας, που έχουν υιοθετηθεί ή προταθεί από δημόσιους φορείς ή ιδιωτικούς και διεθνείς οργανισμούς.

Οι πιο κάτω κατευθυντήριες γραμμές καθορίζουν πρότυπα συμπεριφοράς και πρακτικής που αναμένονται από όλους τους Δημόσιους Κατήγορους, οι οποίοι εκπροσωπούν το Γενικό Εισαγγελέα παρουσιάζοντας ποινικές υποθέσεις ενώπιον των Δικαστηρίων.

Arxes_Deontologias_Symperiforas_Dimosion_Katigoron.pdf (Μέγεθος Αρχείου: 507,59Kb)
Back to Top